ชื่อไทย
มะค่าโมง
ชื่อท้องถิ่น
มะค่าใหญ่ (ภาคกลาง)/ มะค่าหลวง มะค่าหัวดำ (ภาคเหนือ)
ชื่อสามัญ
Black Rosewood
ชื่อวิทยาศาสตร์

Afzelia xylocarpa (Kurz) Craib

สกุล
Afzelia
สปีชีส์
xylocarpa
ชื่อพ้อง

Afzelia cochinchinensis (Pierre) Leonard

Afzelia siamica Craib

Pahudia cochinchinensis Pierre

Pahudia xylocarpa Kurz

ชื่อวงศ์
FABACEAE
กลุ่มพรรณไม้
ไม้ยืนต้น
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ลำต้น ไม้ยืนต้นสูงถึง 30 ม. เรือนยอดกว้างและกลม ลำต้นอ้วนสั้น เส้นผ่าศูนย์กลางมากกว่า 100 ซม. มักจะแตกกิ่งก้านสาขากว้าง เปลือกต้นสีทำอ่อนหรือออกสีเหลือง ค่อนข้างขรุขระ โคนต้นเป็นพูพอนสูงได้ถึง 2 ม.

ใบ ผลัดใบ ใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ มีใบย่อย 3-5 คู่ ออกตรงข้าม ใบย่อยกว้าง 4-5 ซม. ยาว 5-9 ซม. โคนใบกลม ปลายใบป้านหรือมีติ่ง ยอดอ่อนมีขนเล็กน้อย ใบแก่เรียบ ใต้ท้องใบจะมีนวลเล็กน้อย ก้านใบย่อย ยาว 0.3-0.5 ซม. มีหูใบเล็กร่วงง่าย

ดอก ดอกช่อแบบกระจะหรือแยกแขนง ออกที่ปลายกิ่งหรือซอกใบ ยาว 5-15 ซม. กลีบเลี้ยงสีเขียวสด 4 กลีบ ขอบขนาน ด้านนอกคล้ายกำมะหยี่ กลีบดอกสีเขียวอ่อน 4 กลีบ กลีบดอก 1 กลีบมีสีแดงตรงโคนกลีบ เกสรเพศผู้ 7-8 อัน มี 3 กลีบที่สั้นและเป็นหมัน เกสรเพศเมียมีขนาดเล็ก

ผล เป็นฝักแบนรูปขอบขนาน กว้าง 7-8 ซม. ยาว 12-20 ซม. ผิวหนาและแข็ง สีน้ำตาลเข้มเกือบดำ ฝักแตกเป็น 2 ซีก

เมล็ด รูปขอบขนาน1.5-3.0 ซม. เมล็ดแข็งสีดำเป็นมัน มีเนื้อสีส้มหุ้มเป็นกระจุก

สภาพนิเวศ
กลางแจ้ง
สภาพนิเวศวิทยา

กระจัดกระจายตามริมธารในป่าเบญจพรรณชื้น และป่าดงดิบ พบที่ความสูงจากระดับทะเลปานกลาง 100-650 ม.

ถิ่นกำเนิด

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

การกระจายพันธุ์

 อินเดียถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

การปลูกและการขยายพันธุ์

เพาะเมล็ด

ระยะเวลาการติดดอก
กุมพาพันธ์-เมษายน
ระยะเวลาการติดผล
มิถุนายน-กันยายน
ประเภทการใช้ประโยชน์
สมุนไพร,พืชวัสดุ,พืชใช้เนื้อไม้

เมล็ด ขับพยาธิ รักษาโรคผิวหนัง เมล็ดอ่อนรับประทานได้ จุกของเมล็ด ฝนละลายน้ำดื่มแก้อาหารเป็นพิษ

ไม้ สร้างบ้านเรือน ทำเครื่องเรือนคุณภาพดี

 

พรรณไม้ในโรงเรียน

ข้อมูล : อุทยานหลวง ราชพฤกษ์